Kompozycja w fotografii pełni istotną rolę, gdyż dzięki niej zdjęcia cechują się wysoką estetyką i wyglądają profesjonalnie. Świadome fotografowanie wymaga bardzo dobrej znajomości zasad kompozycji. Jedną z nich jest reguła trójpodziału, której opanowanie powinno być pierwszym krokiem w nauce komponowania kadru.
Jeśli chcesz zgłębić tajniki kompozycji w fotografii, przeczytaj poradnik, z którego dowiesz się co to jest trójpodział, jak poprawić kompozycję zdjęć stosując w praktyce regułę trójpodziału, a także czy zawsze warto się jej trzymać?
Czym są zasady kompozycji w fotografii ?
Zasady kompozycji w fotografii, to nic innego jak wytyczne określające najkorzystniejsze rozmieszczenie obiektów w kadrze, tak aby finalnie otrzymać harmonijny efekt. Starannie dobrana kompozycja pomaga przykuwać wzrok i uwagę odbiorcy, zgodnie z intencją fotografa. Wpływa również na estetykę obrazu i emocje.
Główne zasady kompozycji to:
- reguła trójpodziału,
- linie prowadzące,
- symetria i asymetria,
- rama w ramie,
- zasada złotego podziału,
- punkt widzenia,
- minimalizm i przestrzeń negatywna.
Reguła trójpodziału, jest rekomendowaną techniką dla początkujących fotografów od której warto zacząć naukę kompozycji.
Co to jest reguła trójpodziału?
Reguła trójpodziału (ang. rule of thirds) mówi, że aby uzyskać harmonijny kadr należy podzielić go na dziewięć części przy pomocy poziomych i pionowych linii i umieścić najważniejsze elementy wzdłuż linii podziału, oraz w punktach przecięć, zwanych punktami mocnymi.
Co warto umieścić w punktach mocnych? Każdy istotny detal, który chcesz podkreślić na fotografii, w przypadku portretu, może to być oko modela, lub horyzont w fotografii krajobrazowej. Przesuwając najważniejszy element zgodnie z siatką w dół, górę lub na bok, zamiast lokować go w centrum, zyskasz korzystniejszy efekt.
Jak stosować regułę trójpodziału w praktyce?
Aparaty fotograficzne posiadają możliwość włączenia siatki trójpodziału w podglądzie kadru. Pomoże to zwłaszcza początkującym fotografom prawidłowo rozmieścić elementy fotografii.
Jak fotografować zgodnie z zasadami kompozycji? Zobacz, jak działa reguła trójpodziału w praktyce:
1. Najważniejszy obiekt powinien znaleźć się w punkcie mocnym
Aby nadać dynamikę fotografii i uniknąć efektu sztuczności – ulokuj obiekt na przecięciu linii siatki, a nie w centrum kadru.
2. Kadruj horyzont według trójpodziału
Zdecyduj, który element ma mieć dominujący charakter na zdjęciu – niebo, czy ziemia, i w zależności od dokonanego wyboru, ustaw horyzont na górnej lub dolnej poziomej linii siatki trójpodziału.
3. Reguła trójpodziału w portretach
W fotografi portretowej w poziomej orientacji, górny punkt mocny powinien padać na oko fotografowanej osoby. Taki zabieg sprawia, że zdjęcia wyglądają profesjonalnie.
4.Decyduj gdzie pada wzrok odbiorcy
Linie i punkty siatki podkreślają najistotniejsze elementy kadru, co pozwala Ci mieć wpływ, na to co przykuwa uwagę widza.
Zastosowanie reguły trójpodziału w różnych rodzajach fotografii
Pragnąc zrealizować swoje wizję artystyczne, bez względu na temat fotografii, warto zastosować uniwersalną zasadę kompozycji, jaką jest trójpodział. Znasz już zasady kadrowania określone regułą trójpodziału, teraz przełóż nabytą wiedzę na poszczególne rodzaje fotografii i naucz się kompozycji na konkretnych przykładach.
- Reguła trójpodziału w fotografii krajobrazowej
Umieść linię horyzontu na jednej z poziomych linii, a pozostałe pionowe obiekty lub elementy przyrody zlokalizuj wzdłuż pionowych linii.
- Reguła trójpodziału w fotografii
Oczy fotografowanej osoby powinny znajdować się na górnej poziomej linii siatki trójpozdziału.
- Reguła trójpodziału w fotografiulicznej i dokumentalnej
Podczas fotografowania wieloelementowych scen, aby wyróżnić główny obiekt ulokuj postać na jednej z pionowych linii, natomiast jeżeli na drugim planie znajduje się interesująca architektura, podziel tło wzdłuż poziomych linii.
- Reguła trójpodziału w fotografiproduktowej i martwej natury
Ustaw najważniejszy obiekt na przecięciu linii podziału aby przyciągał uwagę. Pozostałą część kadru użyj do zbudowania kontekstu. Pamiętaj, że w przypadku fotografowania produktów, czasami korzystniej jest złamać regułę trójpodziału!
Reguła trójpodziału a inne zasady kompozycji
Kiedy już opanujesz w praktyce regułę trójpodziału, warto poznać inne techniki, aby móc płynnie przechodzić w dowolny sposób międy nimi w zależności od potrzeb i pożądabnego efektu. Czego jeszcze możesz się nauczyć o kompozycji kadru?
Techniki kompozycji kadru w fotografii:
-
Złoty podział
Złoty podział to technika kompozycji, która doskonale sprawdzi się w fotografii krajobrazu czy przy portretach. Czym różni się złoty podział od trójpodziału? Podział kadru opiera się na proporcjach 1:1,618 i prowadzi wzrok odbiorcy spiralnie w przeciwieństwie do trójpodziału dzielącego kadr na równomierne części. Spirala Fibonacciego to termin stosowany w złotym podziale , określający kulminacyjny punkt zdjęcia, który ma skupiać uwagę odbiorów.
-
Linie prowadzące
Technika linii prowadzących doskonale podkreśli temat fotografii ulicznej, architektury czy krajobrazu nadając obrazom głębię i przestrzeń. Metoda polega na ustawieniu linii, które prowadzą wzrok do najważniejszego tematu zdjęcia. Jako linie można wykorzystać elementy krajobrazu np. ulicę, tory a nawet rząd drzew.
-
Symetria i asymetria
To metoda warta zastosowania, gdy chcesz podkreślić gemoetrię kadru.
Technikę symetrii, która wprowadza do zdjęć uporządkowanie pożądane m.in w fotografii architektury i wnętrz. Asymetria pomoże stworzyć pełne dynamiki ujęcia w fotografii lifestyowej, koncepcyjnej oraz portretowej.
-
Kadrowanie w ramie
W metodzie kadrowania w ramie chodzi o to, by znaleźć w otoczeniu naturalnie występujące ramy i ulokowanie w niej fotografowanego obiektu. Rolę ramy może pełnić okno, drzwi, fragmenty architektury np. łuk lub mniej oczywiste, takie jak gałęzie. Technikę kadrowania w ramie możesz wykorzystać nie tylko w fotografii portretowej, ale także podróżniczej czy w reportażu.
Warto poznać wszystkie zasady kompozycji, aby móc je świadomnie z sobą mieszać. Kreatywna fotografia może łączyć kilka reguł i wymykać się standardom, aby utworzyć unikalne dzieło i wypracować własny styl fotografii.
Dlaczego warto znać regułę trójpodziału?
Podział kadru na dziewięć części i lokowanie głównego obiektu w punktach mocnych podnosi walory estetyczne fotografii. Zdjęcie wydaje się wówczas bardziej przemyślane, przez co wygląda profesjonalnie, a właśnie na takim efekcie zależy zwłaszcza początkującym fotografom, którzy chcą, aby ich prace były traktowane poważnie. Dlatego, jeżeli już zdecydujesz się na odstępstwa od tej reguły – łam ją świadomie zamiast „strzelać” przypadkowe ujęcia. Stosowanie się do zasad tej reguł, znacznie ułatwi Ci siatka trójpodziału, dostępna nie tylko w aparacie fotograficznym, ale również w smartfonie.
Jeśli więc szukasz metody, która już na początku przygody z nauką kompozycji podniesie jakość Twoich zdjęć i pozwoli Ci tworzyć pełne dynamiki kadry, to reguła trójpodziału będzie doskonałym rozwiązaniem.
