Ustawienia aparatu – elementarne ustawienia aparatu, które warto poznać na początku przygody z fotografią to tzw. trójkąt ekspozycji. Przysłona (f/), czas naświetlania (migawki) i czułość ISO wchodzące w jego skład decydują o ilości światła docierającego do matrycy, a także kontrolują inne aspekty fotografii wpływające na jakość zdjęć. Doskonale doświetlone, ostre zdjęcia bez szumów, są efektem zachowania odpowiedniej harmonii pomiędzy tymi komponentami.
Głębię ostrości determinuje przysłona, natomiast na ostość ruchu wpływa czas migawki, ostatni parametr – ISO, odpowiada za poziom szumu. Doskonała znajomość zależności pomiędzy trzema parametrami ekspozycji pozwala uzyskać efekt, nie tylko idealnie dopasowany do warunków otoczenia, ale również do koncepcji artystycznej fotografa.
Czas naświetlania – kontrola ruchu i światła - ustawienia aparatu
Czas naświetlania, informuje o tym, jak długo otwarta migawka pozwala światłu padać na matrycę. Choć 1 sekunda wydaje się tylko chwilą, jest określana jako długi czas naświetlania, gdyż jest to wystarczająco dużo czasu, aby przepuścić dużą ilość światła. 1/1000 s to krótki czas naświetlania, ponieważ tę wartość mierzymy w ułamkach sekund.
To jakiego czasu naświetlania użyjesz, zależy od tego, jaki efekt pragniesz osiągnąć.
- Kiedy używamy krótkiego czas naświetlania?
Krótki czas naświetlania pozwoli Ci niemal zatrzymać żywiołową chwilę w czasie. Warto go zastosować fotografując dynamiczne sceny, takie jak wydarzenia sportowe, bawiące się dzieci czy zwierzęta. Dzięki tej funkcji „zamrozisz” ruch i otrzymasz dynamiczny a jednocześnie ostry obraz.
- Kiedy ustawić długi czas naświetlania?
Długi czas naświetlania (np. 1/10 s) doskonale odda artyzm malowania światłem gwarantując efekt rozmycia, możesz go z powodzeniem wykorzystać podczas fotografii ulicznej nocą, np. jeśli chcesz wykonać zdjęcia pędzących pojazdów, za którymi ciągnie się warkocz światła.
Używając długiego czasu naświetlania, warto pamiętać o stabilizacji aparatu statywem, żeby uniknąć poruszenia.
Ostre i wyraźne zdjęcia - jak ustawić przysłonę?
Zanim podpowiemy, jak ustawić przysłonę, warto przypomnieć co to jest przysłona? Jest to element pozwalający kontrolować ilość światła. Wartość przysłony wyrażona jest za pomocą liczb, które przekornie im są niższe, tym o większym otwarciu przysłony informują i analogicznie – wyższa wartość f, oznacza mniejsze otwarcie przysłony.
Czy wiesz do czego służy przysłona w aparacie i jaki efekt dzięki niej możesz uzyskać? Przysłona pomaga uzyskać pożądaną głębię ostrości, zależnie od tego jaki efekt fotograf chce otrzymać. Odpowiednio dobrana wartość przysłony pozwoli wyeksponować cały kadr lub w fotografii portretowej- jedynie pierwszy plan. Zanim zaczniesz zmieniać ustawienia przysłony, poznaj odpowiedzi na pytania, które prędzej czy później pojawią się w trakcie pracy z aparatem:
- Do jakich zdjęć szeroko otwarta przysłona?
Dla efektu rozmycia tła przy jednoczesnym zachowaniu ostrości pierwszego planu ustaw szeroko otwartą przysłonę (np. f/1.8)
- Do jakich zdjęć przymknięta przysłona?
Aby uzyskać wyrazistość całego kadru wykorzystaj przymkniętą przysłonę (np. f/11, f/16)
- Kiedy należy stosować małą przysłonę:
– fotografia produktowa (f/11,f/14)
– zdjęcia grupowe (f/5, f/6,f/8)
Czym jest ISO i jak wpływa na zdjęcia? Wartość ISO a jakość obrazu - ustawienia aparatu
ISO, to jeden z parametrów trójkąta ekspozycji, informujący o czułości matrycy na światło. Ta funkcja w aparacie pozwala, zatem kontrolować ilość światła, a jego wartość decyduje o stopniu zaciemnienia lub rozjaśnienia obrazu na zdjęciu.
Kiedy użyć wysokie, a kiedy niskie ISO?
- Niskie ISOw przedziale od 100 do 200 stosowane jest podczas robienia zdjęć w dobrze doświetlonych miejscach
- Wysokie ISOpowyżej 1600 sprawdza się przy słabszym oświetleniu
Warto wiedzieć, jaki jest wpływ ISO na zdjęcia. Podnosząc jego wartość musimy liczyć się z tym, że oddziałujemy na klarowność obrazu. Wysoki poziom ISO zwiększa niestety również poziom szumów. Jeżeli doskonała jakość zdjęć jest dla Ciebie priorytetem, unikaj zwiększania tego parametru, korzystając z niego tylko wówczas, gdy nie możesz doświetlić fotografii w inny sposób, np. przy pomocy lampy błyskowej. W przeciwnym razie pozostanie Ci naprawa negatywnych skutów wysokiego ISO w postprodukcji.
Ustawienia ISO w różnych warunkach oświetleniowych
Znając wpływ ISO na zdjęcie, łatwiej osiągniesz adekwatny stopień naświetlenia zdjęcia do warunków, w których fotografujesz. Znajomość teorii oraz praktyka, pozwolą Ci uniknąć szumów i otrzymać możliwie najlepszą jakość obrazu. Poniżej pokażemy Ci na konkretnych przykładach, jak dobrać ISO do warunków oświetleniowych.
Jak ustawić ISO przy słabym oświetleniu
Każdy fotograf miał kiedyś dylemat jakie ISO do zdjęć w słabym świetle pozwoli uzyskać klarowny obraz, bez szumów, a jednocześnie zachować odpowiednią widoczność obiektów na zdjęciu. Mamy dla Ciebie gotową receptę na dobór ISO do fotografii nocnego nieba, zdjęć zachodu słońca czy w ciemnych wnętrzach.
Jakie ISO przy wschodzie i zachodzie słońca – ustawienia aparatu
Być może właśnie planujesz sfotografować wschód lub zachód słońca, ale nie wiesz, jakie wartości ISO pozwolą Ci wykonać dobrze doświetlone zdjęcia bez szumu ? Moment kiedy słońce chowa się za horyzont, bądź zza niego wyłania, jest tak krótki, nie ma czasu na eksperymentowanie z ustawieniami aparatu. Jeśli tryb auto nie daje Ci pełnej satysfakcji, ustaw wartości ISO, które najlpiej sprawdzą się gdy dopływ światła ze wzgęldu na wczesną lub późną porę dnia jest nieco bardziej ograniczony, ale nie wymaga znacznego podnoszenia poziomu. Gotową receptą na świetne ujęcia nalepiej oddające rzeczywisty obraz będzie ISO o wartości 200 – 400. Warto wspomnieć, że korzystając ze statywu możesz wydłużyć czas naświetlania, nie zmieniając ISO, a tym samym nie ryzykując obniżenia jakości obrazu. Przy zachodzie słońca można zwiększyć ISO do 800, jeśli chcemy fotografować z ręki bez ryzyka poruszenia zdjęcia.
Wieczorem i nocą
Nocna fotografia może przysparzać trudności w doborze odpowiednich ustawień aparatu. Zdjęcia o zmierzchu i nocą wymagają podwyższenia wartości ISO, co ma na celu umożliwienie matrycy zarejestrowanie większej ilości światła. To jak już wiesz, zwiększa ryzyko pogorszenia jakości obrazu. Możesz zniwelować niechciane negatywne skutki fotografując przy pomocy statywu, co pozwoli zachować lepszą jakość zdjęć poprzez wydłużenie czasu naświetlania pomimo nieco niższego ISO.
Konkretne parametry ISO będą również zależne od tego jakie obiekty zamierzamy fotografować:
Jakie ISO do zdjęć gwiazd na nocnym niebie?
Ustaw ISO 1600-3200 i szeroką przysłonę
Natomiast aparat wyposażony w dobrą redukcję szumów, pozwoli na zwiększenie ISO nawet do 12800 bez utraty jakości fotografii.
Jakie ISO do nocnej fotografii ulicznej?
Ustaw ISO 800-1600
Jakie ISO do zdjęć w pomieszczeniach bez lampy?
ISO 3200-6400 – w ciemnych miejscach, gdy chcemy uniknąć rozmycia zdjęcia spowodowanego długim czasem naświetlania.
Jakie ISO podczas imprez w ciemnym pubie lub na sali bankietowej - ustawienia aparatu
Fotografia okolicznościowa to wyzwanie, zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych fotografów – nigdy nie dowiesz się na jakie warunki oświetleniowe trafisz, dopóki tego nie sprawdzisz. Każda sala bankietowa będzie charakteryzowała się innym rodzajem światła, kolorami i strukturą ścian, a to jak wygląda wnętrze będzie miało bezpośredni wpływ na to, jaką wartość ISO powinienieś ustawić, by uzyskać pożądany efekt. Kameralne lokale w stylu rustykalnym zapewnią zupełnie inne warunki oświetleniowe niż jasne sale bankietowe ze ściankami pokrytymi białą farbą, które doskonale odbijają światło.
Warto wcześniej wybrać się do lokalu, w którym będziesz pracować, aby dobrać optymalne parametry ISO, można jednak wstępnie dostosować ustawienia korzystając z ogólnie przyjętych zasad, korygując je w razie potrzeby. Najważniejsza z nich mówi, że im mniej światła, tym wyższą wartość ISO należy ustawić. Przy wysokich parametrach mogą jednak wystąpić szumy, dlatego zanim zaczniesz fotografować, ustaw w aparacie format zdjęć RAW, który pozwoli Ci je zredukować podczas postprodukcji.
Jeśli przyjęcie odbywa się w ciemnym wnętrzu ze zmiennym oświetleniem, poziom ISO powinien oscylować wokół wartości 1600-6400. Fotograficznym lifehackiem, który pomoże Ci uniknąć konieczności podwyższania wartości ISO jest robienie zdjęć używając szerokiej przysłony – f/1.8 lub f/2.8 , dzięki temu do obiektywu dotrze więcej światła. Współpracując z lampą błyskową możesz bez obaw obniżyć ISO do 400 – 800.
Pamiętaj, że nawet dobre przygotowanie, nie uchroni Cię przed niespodziankami. Światło, jakie zastaniesz podczas próby, może różnić się od zmiennych warunków wynikających z zastosowania świateł stroboskopowych czy ciężkiego dymu.
Jak ustawić ISO przy dobrym oświetleniu
Nieprawidłowy dobór ISO do jasnych miejsc, spowoduje efekt prześwietlenia.
Jakie ISO w słoneczny dzień na plaży?
Sesje zdjęciowe zorganizowane na plaży lub wakacyjne ujęcia wykonane w słoneczny dzień wymagają niskich parametrów ISO w przedziale 100 – 200. Promienie słoneczne odbijące się od piasku są wystarczjącym źródłem światła. Zbyt wysokie ISO w dobrze naświetlonym otoczeniu spowoduje niechciany efekt prześwietlenia obrazu i dostarczy dużo niepotrzebnej pracy podczas obróbki zdjęć, której można uniknąć właśnie poprzez dobranie odpowiednich ustawień ISO. Fotografując przy intensywnym słońcu obiekty w ruchu, oprócz obniżenia wartości ISO skróć, także czas naświetlania do 1/1000 s.
Jakie ISO na śniegu w słoneczny dzień
Śnieg odbija światło, dlatego ustaw bezpiecznie niskie wartości ISO 100 – 200, dzięki czemu Twoje zdjęcia będą dobrze doświetlone, a jednocześnie wyraziste. Jeśli jednak mimo słonecznego dnia, słońce chowa się co chwilę za chmurami, warto na bieżąco korygować wartości do uzyskania oczekiwanego efektu, lub przy szybko zmieniaących się warunkach naświetlenia, możesz w ostatczności wykorzystać tryb automatycznego ISO, wtedy aparat dobierze za Ciebie optymalne parametry. Jeśli zdjęcia są wciąż zbyt jasne, można obniżyć ekspozycję do -1 EV.
Chcesz zmniejszyć efekt odblasku i naturalnie uwydatnić kolory? Zastosuj filtr polaryzacyjny.
Jak uzyskać harmonię pomiędzy funkcjami aparatu? Tak prawidłowo ustawisz trójkąt ekspozycji!
Dobrze wykonane zdjęcie charakteryzuje się odpowiednim naświetleniem i doskonałą ostrością obrazu. Jednak aby cieszyć się takim efektem, należy odpowiednio połączyć główne ustawienia aparatu składające się na trójkąt ekspozycji.
Jeżeli chcesz, żeby Twoje fotografie wyglądały profesjonalnie powinieneś zachować balans, pomiędzy trzema komponentami – ISO, czasem naświetlania i przysłoną dostosowując je odpowiednio do panujących warunków oraz fotografowanych obiektów. Miej na uwadze, że zmieniając wartość przysłony musisz jednocześnie ustawić optymalne ISO oraz czas naświetlania, ponieważ każdy z wymienionych elementów ma wpływ na ilość przepuszczenego światła.
Warto poznać ustawienia trójkąta ekspozycji stosownie do panujących w otoczeniu warunków, oraz rodzaju fotografii:
- Jak ustawić trójkąt ekspozycji przy słabym oświetleniu:
Wyższe ISO, krótszy czas naświetlania, zwiększona szerokość przysłony
- Jak ustawić trójkąt ekspozycji do zdjęć dynamicznych:
Krótki czas naświetlania, przy zwiększonym ISO
- Jak ustawić trójkąt ekspozycji fotografując krajobrazy:
Dłuższy czas naświetlania, przymknięta przysłona. Warto wykorzystać statyw, aby zredukować ryzyko drgań i szumów.
Pamiętaj, że jeśli chcesz wejść na wyższy poziom fotografii, poza tryb auto, powinieneś zapoznać się z elementami wchodzącymi w skład trójkąta ekspozycji i regularnie trenować, aby móc cieszyć się prawidłowo naświetlonymi zdjęciami bez niedoskonałości, zarówno w słoneczny dzień, jak i po zmroku.


